Medeniyetlerin Beşiği: Alaca

Çorum iline bağlı önemli bir kültür ve tarih merkezi olan Alaca, Anadolu’nun en eski yerleşim alanlarından biridir. İlçe topraklarında yaşamın izleri, Kalkolitik Çağ’a kadar uzanmakta ve insanlık tarihinin gelişim aşamalarına ışık tutmaktadır. Stratejik konumu, verimli toprakları ve su kaynaklarına yakınlığı nedeniyle Alaca, tarih boyunca pek çok büyük medeniyete ev sahipliği yapmıştır.

Hitit İmparatorluğu’nun Parlayan Yıldızı: Alacahöyük

Alaca denildiğinde dünya tarih mirası açısından akla gelen ilk ve en önemli merkez Alacahöyük’tür. İlçe merkezine yaklaşık 15 kilometre mesafede yer alan Alacahöyük; Hitit İmparatorluğu’nun en önemli sanat, din ve kültür merkezlerinden biridir.

Alanda gerçekleştirilen arkeolojik kazılarda ortaya çıkarılan Hitit medeniyetine ait sfenksli kapılar, kabartmalı taş bloklar, saray kalıntıları ve özellikle Erken Tunç Çağı’na ait “Hattî Kral Mezarları”, Alaca’nın dünya arkeoloji literatüründeki yerini sarsılmaz bir biçimde pekiştirmiştir. Bu mezarlarda bulunan altın, gümüş ve bronzdan yapılmış güneş kursları, geyik ve boğa heykelleri, dönemin estetik ve madencilikteki üstün seviyesini gözler önüne sermektedir.

Kronolojik Dönemler ve Türk-İslam Mirası

Hititlerin ardından bölge sırasıyla; Frigler, Kimmerler, Medler, Persler, Galatlar ve ardından Roma ile Bizans imparatorluklarının egemenliği altına girmiştir. Malazgirt Meydan Muharebesi’nin ardından Anadolu’nun Türkleşme sürecinde, 11. yüzyılın sonlarında Danişmendliler Beyliği tarafından Türk hakimiyetine katılan Alaca, daha sonra Selçuklu Devleti ve nihayetinde Osmanlı İmparatorluğu’nun sınırlarına dahil olmuştur. Türk-İslam dönemine ait hanlar, camiler ve türbeler ilçenin tarihi dokusunu zenginleştiren diğer önemli unsurlardır.

Cumhuriyet Dönemi ve Modern Alaca

Osmanlı İmparatorluğu döneminde “Hüseyinabat” adıyla bilinen ve bir nahiye merkezi olan yerleşim yeri, Cumhuriyet Dönemi ile birlikte hızlı bir gelişim göstermiştir. 1919 yılında belediye teşkilatına kavuşan Alaca, 1934 yılında çıkarılan bir kanunla Çorum iline bağlı resmi bir ilçe statüsü kazanmış ve bu tarihten itibaren resmi olarak “Alaca” adını almıştır.

Bugün Alaca, binlerce yıllık tarihi mirasını korurken; tarımı, gelişen sosyo-ekonomik yapısı ve modern şehircilik anlayışıyla köklü geçmişini geleceğe taşımaya devam etmektedir.